Thuật ngữ thường gặp ở Canada
Cuộc sống ở Canada có rất nhiều chữ viết tắt và thuật ngữ (OHIP, SIN, RRSP, G2, NOA...) mà người trong cuộc dùng như ai cũng biết. Đây là bảng tra nhanh các thuật ngữ thường gặp, xếp theo nhóm, để bạn và con em có thể tra khi đọc giấy tờ, nghe tin hoặc đọc các bài khác trong thư viện này. Mỗi thuật ngữ có giải thích ngắn bằng tiếng Việt. Muốn biết rõ hơn, hãy xem bài liên quan.
💡 Đây là bảng tra nhanh, không phải định nghĩa pháp lý. Một số thuật ngữ có nghĩa hơi khác nhau giữa các tỉnh. Khi cần chính xác, hãy xem trang chính thức.
Giấy tờ và danh tính
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| PR (Permanent Resident) | Thường trú nhân, người có quyền sống lâu dài ở Canada nhưng chưa phải công dân |
| SIN (Social Insurance Number) | Số an sinh xã hội 9 chữ số, cần để đi làm, khai thuế và nhận trợ cấp |
| Health card (thẻ OHIP) | Thẻ bảo hiểm y tế của Ontario |
| PAL (Possession and Acquisition Licence) | Giấy phép sở hữu súng |
| G1, G2, G | Các cấp bằng lái xe ở Ontario (tập lái, lái có hạn chế, lái đầy đủ) |
| IRCC | Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada |
| CBSA | Cơ quan Biên phòng Canada |
| Số 911 | Số khẩn cấp: cảnh sát, cứu hỏa, cấp cứu |
| Số 811 | Đường dây tư vấn y tế của tỉnh (như Ontario) |
| Số 988 | Đường dây khủng hoảng và phòng ngừa tự tử |
| Số 211 | Đường dây tìm dịch vụ xã hội và cộng đồng |
Tiền bạc, thuế và trợ cấp
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| CRA (Canada Revenue Agency) | Sở Thuế Canada |
| T4 | Phiếu thu nhập từ nhà tuyển dụng, ghi lương và thuế đã khấu trừ |
| T1 | Tờ khai thuế thu nhập cá nhân |
| NOA (Notice of Assessment) | Thông báo kết quả khai thuế từ CRA, thường dùng làm bằng chứng thu nhập |
| GST/HST | Thuế hàng hóa và dịch vụ (HST là gộp liên bang và tỉnh ở một số tỉnh như Ontario) |
| CCB (Canada Child Benefit) | Trợ cấp hằng tháng cho gia đình có con dưới 18 tuổi |
| TFSA | Tài khoản tiết kiệm miễn thuế |
| RRSP | Tài khoản tiết kiệm hưu trí, được khấu trừ thuế khi gửi vào |
| FHSA | Tài khoản tiết kiệm mua nhà đầu tiên |
| RESP | Tài khoản tiết kiệm cho học sau trung học, có trợ cấp chính phủ |
| RDSP | Tài khoản tiết kiệm cho người khuyết tật |
| RRIF | Quỹ thu nhập hưu trí, chuyển từ RRSP khi về hưu |
| LIRA | Tài khoản hưu trí bị khóa, chuyển từ lương hưu của nơi làm cũ |
| GIC | Chứng chỉ đầu tư bảo đảm, gửi cố định một thời gian với lãi suất xác định |
| CPP | Quỹ hưu trí Canada, dựa trên thu nhập đã đóng |
| OAS | An sinh tuổi già, từ 65 tuổi, dựa trên số năm cư trú |
| GIS | Trợ cấp bổ sung cho người cao tuổi thu nhập thấp |
| EI (Employment Insurance) | Bảo hiểm thất nghiệp của liên bang |
| ROE (Record of Employment) | Bản ghi việc làm do nhà tuyển dụng cấp khi bạn nghỉ, dùng để xin EI |
| Credit score | Điểm tín dụng, thang khoảng 300 đến 900 |
| CDIC | Cơ quan bảo hiểm tiền gửi của Canada |
| FCAC | Cơ quan bảo vệ người tiêu dùng tài chính liên bang |
| OSFI | Cơ quan giám sát các tổ chức tài chính liên bang |
Nhà ở và vay mua nhà
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Mortgage | Khoản vay thế chấp để mua nhà |
| Down payment | Tiền đặt cọc, phần giá nhà bạn trả trước |
| Amortization | Tổng thời gian dự kiến trả hết khoản vay (như 25 năm) |
| Term | Kỳ hạn điều khoản vay (như 5 năm), sau đó phải gia hạn |
| Stress test | Bài kiểm tra xem bạn có trả được nếu lãi suất cao hơn |
| CMHC | Cơ quan nhà ở của chính phủ liên bang, cũng cấp bảo hiểm thế chấp |
| Land transfer tax | Thuế chuyển nhượng đất khi mua nhà |
| Landlord and Tenant Board (LTB) | Cơ quan giải quyết tranh chấp thuê nhà ở Ontario |
| Property tax | Thuế bất động sản trả cho thành phố |
Y tế
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| OHIP | Bảo hiểm y tế công của Ontario |
| Family doctor | Bác sĩ gia đình |
| Nurse practitioner | Y tá có thể khám bệnh, kê đơn trong phạm vi nhất định |
| Walk-in clinic | Phòng khám không cần hẹn trước |
| ER | Phòng cấp cứu |
| Ontario Health atHome | Cơ quan sắp xếp chăm sóc tại nhà và nhập viện dưỡng lão ở Ontario |
| Long-term care home | Nhà dưỡng lão chăm sóc dài hạn |
| Retirement home | Nhà người cao tuổi tư nhân |
| Naloxone | Thuốc có thể tạm thời cứu người quá liều opioid |
Pháp luật và cảnh sát
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Criminal Code | Bộ luật Hình sự liên bang |
| Charter | Hiến chương Quyền và Tự do của Canada |
| Crown prosecutor | Công tố viên đại diện nhà nước |
| Duty counsel | Luật sư trực miễn phí khi bị bắt hoặc ra tòa |
| Legal aid | Trợ giúp pháp lý cho người thu nhập thấp |
| Bail | Việc được thả trong lúc chờ xét xử |
| YCJA (Youth Criminal Justice Act) | Luật tư pháp dành cho thanh thiếu niên 12 đến 17 tuổi |
| POA (Power of Attorney) | Giấy ủy quyền về tài sản hoặc chăm sóc cá nhân |
| Will | Di chúc |
| Probate | Thủ tục tòa xác nhận di chúc |
| Estate trustee (executor) | Người thi hành di chúc |
| Paralegal | Người đại diện pháp lý có giấy phép, thường xử lý việc nhỏ như vé giao thông |
| Small claims court | Tòa xử các khiếu nại tiền ở mức nhỏ |
| RCMP | Cảnh sát liên bang |
| OPP | Cảnh sát tỉnh Ontario |
| SIU | Cơ quan độc lập điều tra các vụ cảnh sát gây thương tích nặng hoặc chết người ở Ontario |
| LECA | Cơ quan nhận khiếu nại về cảnh sát ở Ontario |
| HRTO | Tòa án nhân quyền Ontario |
| PIPEDA | Luật bảo vệ thông tin cá nhân trong khu vực tư của liên bang |
Giao thông và xe cộ
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Demerit points | Điểm trừ ghi vào hồ sơ lái xe khi bị kết án vi phạm |
| UVIP | Gói thông tin xe cũ, cần khi mua xe từ cá nhân ở Ontario |
| SSC (Safety Standards Certificate) | Giấy chứng nhận an toàn xe, không phải bảo hành |
| OMVIC | Cơ quan quản lý đại lý xe ở Ontario |
| FSRA | Cơ quan quản lý bảo hiểm và dịch vụ tài chính của Ontario |
| MTO | Bộ Giao thông Ontario |
| ServiceOntario | Nơi đăng ký xe, bằng lái, thẻ y tế ở Ontario |
| 3PMSF | Ký hiệu hình núi và bông tuyết trên lốp mùa đông |
| Black ice | Băng đen, lớp băng mỏng trong suốt rất trơn |
Giáo dục
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| OSSD | Bằng tốt nghiệp trung học Ontario |
| OUAC | Trung tâm nộp đơn vào đại học Ontario |
| OCAS (Ontario Colleges) | Hệ thống nộp đơn vào cao đẳng Ontario |
| Co-op | Chương trình học xen kẽ với đi làm có lương |
| Apprenticeship | Học nghề, vừa học vừa làm |
| OSAP | Chương trình hỗ trợ tài chính cho sinh viên Ontario |
| Grant | Khoản hỗ trợ không phải trả lại |
| Bursary | Học bổng thường dựa trên hoàn cảnh tài chính |
| T2202 | Phiếu học phí do trường cấp để khai thuế |
| Guidance counsellor | Cố vấn học tập ở trường trung học |
Chính quyền và xã hội
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Federal | Cấp liên bang, chính phủ trung ương |
| Provincial | Cấp tỉnh |
| Municipal | Cấp thành phố |
| MP (Member of Parliament) | Nghị sĩ Hạ viện liên bang |
| MPP | Nghị sĩ cơ quan lập pháp Ontario |
| Premier | Thủ hiến tỉnh |
| First Nations, Métis, Inuit | Ba nhóm dân tộc bản địa của Canada |
| TRC | Ủy ban Sự thật và Hòa giải |
| UNDRIP | Tuyên ngôn Liên Hợp Quốc về quyền của người bản địa |
| Common-law | Cặp sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn |
| Parenting time | Thời gian chăm con của mỗi người cha hoặc mẹ sau ly thân |
Thời tiết và đời sống hằng ngày
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Freezing rain | Mưa đóng băng, nguy hiểm khi lái xe và gây mất điện |
| Windchill | Cảm giác lạnh do gió, thấp hơn nhiệt độ thực |
| Alert Ready | Hệ thống cảnh báo khẩn cấp quốc gia gửi đến điện thoại |
| Warming centre | Nơi ấm do thành phố mở trong thời tiết rất lạnh |
| Blue box, green bin | Thùng tái chế và thùng rác hữu cơ |
| HST | Thuế bán hàng cộng vào giá nhiều món hàng và dịch vụ |
Nguồn tham khảo
Kết luận
Hãy lưu bài này như một từ điển nhỏ và quay lại khi gặp một từ lạ. Trong thư viện này còn nhiều bài giải thích chi tiết từng chủ đề.
💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bảng này là phần tra nhanh, không thay thế định nghĩa chính thức. Thuật ngữ và tên cơ quan có thể thay đổi.
