Chuẩn bị khẩn cấp cho gia đình
Mất điện nhiều ngày giữa mùa đông, mưa đóng băng làm gãy cây và dây điện, lũ, lốc xoáy, sóng nhiệt, khói cháy rừng: những tình huống này xảy ra ở Canada thường hơn nhiều người nghĩ, kể cả ở thành phố. Chính phủ khuyên mỗi gia đình nên tự lo cho mình ít nhất 72 giờ (3 ngày) trước khi sự giúp đỡ đến được. Bài này hướng dẫn thực tế cách chuẩn bị gia đình, gồm kế hoạch, bộ đồ khẩn cấp, và cách xử lý những tình huống phổ biến, dành cho cả gia đình, kể cả trẻ em.
💡 Đây là thông tin tham khảo chung dựa trên hướng dẫn của chính phủ. Trong tình huống nguy hiểm tức thì, hãy gọi 911 và làm theo hướng dẫn của cơ quan khẩn cấp địa phương.
Bước 1: Biết khu vực của bạn có rủi ro gì
- Ontario và nhiều tỉnh phía đông: mưa đóng băng và bão tuyết, lũ lụt (ven sông, hồ, hoặc do tuyết tan), lốc xoáy mùa hè, sóng nhiệt, mất điện.
- Tây và miền núi: cháy rừng, khói, lũ, động đất, trượt đất.
- Mọi nơi: hỏa hoạn trong nhà, rò rỉ gas, sự cố hóa chất, dịch bệnh.
- Hãy tìm trang quản lý khẩn cấp của thành phố hoặc tỉnh nơi bạn sống để biết rủi ro cụ thể và nơi sơ tán.
Bước 2: Lập kế hoạch cho gia đình
- Ghi danh sách số điện thoại quan trọng (người thân, trường học, nơi làm, bác sĩ) trên giấy, không chỉ trong điện thoại.
- Chọn một người liên lạc ở xa (out-of-area contact) mà mọi người cùng gọi để báo bình an, vì đôi khi gọi đường dài dễ hơn gọi trong khu vực.
- Chọn hai nơi hẹn gặp: một nơi gần nhà (khi có cháy) và một nơi ngoài khu phố (khi không về được nhà).
- Biết ai làm gì: ai đón con, ai lo ông bà, ai lo thú cưng.
- Cho trẻ biết số 911 và cách gọi, tên đầy đủ và địa chỉ. Tập dượt kế hoạch sơ tán khỏi nhà khi có cháy.
- Chú ý nhu cầu đặc biệt: người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người khuyết tật, người cần thuốc hoặc thiết bị y tế, thú cưng, và người chưa thạo tiếng Anh.
- Biết cách tắt điện, nước, gas trong nhà.
- Cập nhật bảo hiểm: hỏi xem bảo hiểm nhà hoặc nhà thuê có bao gồm lũ lụt (overland flood), mất điện kéo dài và chi phí ở tạm không. Xem bài Bảo hiểm: xe, nhà thuê và sức khỏe bổ sung.
Bước 3: Bộ đồ khẩn cấp (emergency kit)
Bộ đồ đủ cho mỗi người ít nhất 72 giờ, để nơi dễ lấy và kiểm tra mỗi 6 tháng:
- Nước: khoảng 2 lít mỗi người mỗi ngày, cho uống và vệ sinh.
- Thức ăn không cần nấu và không hỏng nhanh, đồ hộp, mì khô, bánh, hạt, kèm cái mở hộp bằng tay.
- Đèn pin và radio chạy pin hoặc quay tay, thêm pin dự phòng.
- Bộ sơ cứu và thuốc cần thiết, kính dự phòng.
- Tiền mặt, tiền lẻ, vì thẻ và ATM có thể không dùng được khi mất điện.
- Bản sao giấy tờ quan trọng (hộ chiếu, thẻ PR, bảo hiểm, giấy tờ nhà, danh bạ khẩn cấp), để trong túi kín.
- Chăn, áo ấm, sạc dự phòng điện thoại.
- Đồ cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi, thú cưng nếu có.
- Nến an toàn hoặc đèn LED, diêm. Dùng nến cẩn thận để tránh cháy.
Bộ đồ trên xe (nhất là mùa đông): chăn, xẻng, dây câu bình ắc quy (jumper cable), đèn pin, đồ ăn nhẹ và nước trong chai nhựa để không bị vỡ khi đóng băng. Xem bài Mua xe, thuê xe và lái xe mùa đông.
Khi mất điện
- Mất điện thường do thời tiết xấu như mưa đóng băng, gió mạnh, bão, hoặc cháy rừng, và có thể kéo dài nhiều giờ đến nhiều ngày.
- Báo cho công ty điện và theo dõi tin tức. Đừng đến gần dây điện bị đứt. Coi như dây vẫn có điện và gọi 911.
- Giữ ấm: mặc nhiều lớp, ở chung một phòng, đóng cửa các phòng không dùng.
- Giữ thực phẩm: hạn chế mở tủ lạnh. Thực phẩm hỏng có thể gây ngộ độc.
- ⚠️ Tuyệt đối không dùng máy phát điện, bếp than, bếp gas ngoài trời, hay lò sưởi không có ống khói TRONG NHÀ hoặc nhà để xe. Khí carbon monoxide (CO) không màu không mùi có thể giết người. Nên có thiết bị báo CO trong nhà.
- Máy phát điện đặt ngoài trời, cách xa cửa và cửa sổ.
- Kiểm tra người lớn tuổi và hàng xóm.
- Mùa đông: nếu nhà quá lạnh, đến nơi ấm do thành phố mở (warming centre).
Các tình huống khác
- Mưa đóng băng và bão tuyết: ở nhà nếu có thể, đừng lái xe. Xem bài Mùa đông ở Canada.
- Lũ lụt: chuyển đồ có giá trị lên cao, đừng đi hay lái xe qua nước lũ (nước chảy xiết và sâu hơn bạn nghĩ), và làm theo hướng dẫn sơ tán.
- Lốc xoáy: vào tầng thấp nhất, xa cửa sổ, vào phòng nhỏ không có cửa sổ. Nếu đang trên xe, rời xe vào nơi trú kiên cố.
- Sóng nhiệt: uống nước, ở nơi mát, nghỉ ngơi, đừng để trẻ em, thú cưng hay ai trong xe đóng kín. Người lớn tuổi và trẻ nhỏ dễ bị nguy hiểm.
- Khói cháy rừng: ở trong nhà, đóng cửa sổ, dùng máy lọc không khí nếu có, đeo khẩu trang loại phù hợp khi ra ngoài.
- Hỏa hoạn trong nhà: có máy báo khói và kiểm tra pin, có kế hoạch thoát hiểm hai lối, ra ngoài rồi gọi 911, không quay vào lấy đồ.
- Rò rỉ gas: ra ngoài ngay, không bật công tắc điện hay dùng điện thoại trong nhà, gọi từ nơi an toàn.
Nhận cảnh báo khẩn cấp
- Hệ thống cảnh báo khẩn cấp quốc gia (Alert Ready) gửi thông báo đến điện thoại, radio và tivi khi có nguy hiểm tức thì (như lốc xoáy, lũ, cảnh báo Amber). Hãy bật thông báo khẩn cấp trên điện thoại.
- Theo dõi tin của thành phố, tỉnh và Environment Canada (thời tiết).
- Đừng chia sẻ tin chưa xác minh trong lúc khẩn cấp. Xem bài Đọc thông tin và nhận biết tin giả.
- Dịch vụ ngôn ngữ: nếu cần thông dịch khi gọi 911, hãy nói rõ ngôn ngữ của bạn. Xem bài Tìm hiểu về lực lượng cảnh sát ở Canada.
Việc nên làm ngay cuối tuần này
- Kiểm tra máy báo khói và CO, thay pin.
- Chuẩn bị một thùng nước và đồ ăn khô cho 3 ngày.
- Chụp ảnh giấy tờ quan trọng và lưu bản sao.
- Ghi số điện thoại khẩn cấp ra giấy, dán ở tủ lạnh.
- Nói chuyện với gia đình về kế hoạch và nơi hẹn gặp.
- Làm quen với hàng xóm. Khi có sự cố, họ thường giúp đầu tiên.
Nguồn chính thức
Kết luận
Chuẩn bị khẩn cấp không cần tốn nhiều tiền, chỉ cần kế hoạch, một bộ đồ cho 72 giờ và thói quen kiểm tra định kỳ. Điều quan trọng nhất: không dùng máy phát điện hay bếp trong nhà, có máy báo khói và CO, và dạy cả gia đình, kể cả trẻ em, những điều cơ bản.
💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bài này là thông tin tham khảo, dựa trên hướng dẫn của chính phủ liên bang. Rủi ro và quy định khác nhau theo vùng, hãy xem trang quản lý khẩn cấp của tỉnh và thành phố nơi bạn sống.
