Dịch vụ người Việt gần bạn

English
← Khám phá Canada

Từ trung học lên đại học, cao đẳng hoặc học nghề

Sau trung học, các bạn trẻ ở Ontario có nhiều hướng đi: đại học, cao đẳng, học nghề (apprenticeship), đi làm ngay hoặc nghỉ một năm. Mỗi hướng có cách nộp đơn, chi phí và thời hạn khác nhau, và nhiều gia đình người Việt thường chỉ nghĩ đến đại học. Bài này giúp cha mẹ và các bạn trẻ nhìn toàn bộ các lựa chọn, chủ yếu theo hệ thống Ontario.

💡 Đây là thông tin tham khảo chung. Hạn nộp đơn, học phí và điều kiện thay đổi hằng năm và theo trường. Hãy xem trang chính thức của trường và của OUAC, OCAS trước khi quyết định.

Bằng tốt nghiệp trung học Ontario (OSSD)

  • Để tốt nghiệp, học sinh cần 30 tín chỉ, trong đó có các môn bắt buộc và môn tự chọn, cộng 40 giờ phục vụ cộng đồng và đạt yêu cầu về đọc và viết (literacy requirement).
  • Chọn môn từ lớp 9 đến lớp 12 ảnh hưởng đến việc vào chương trình sau này. Nhiều chương trình đại học yêu cầu các môn lớp 12 loại U (university) hoặc M (university/college), còn cao đẳng thường yêu cầu loại C hoặc M.
  • Hãy gặp cố vấn học tập (guidance counsellor) từ lớp 9 hoặc 10 để lên kế hoạch.
  • Xem thêm bài Hệ thống trường công ở Ontario và Cách đăng ký trường học cấp 1, 2, 3.

Các hướng đi chính

Hướng điThời gian thường gặpPhù hợp với
Đại học (university)3 đến 4 năm, nhiều khi hơnHọc thuật, nghiên cứu, nghề cần bằng cử nhân
Cao đẳng (college)1 đến 3 nămNghề thực hành, nhiều ngành có việc làm sau khi ra trường
Học nghề (apprenticeship)Khoảng 2 đến 5 năm, vừa học vừa làmThợ điện, thợ ống nước, thợ mộc, sửa xe và các nghề tay nghề
Đi làm ngayTùyBạn đã có định hướng hoặc muốn kiếm tiền trước
Nghỉ một năm (gap year)Khoảng 1 nămCần thời gian định hướng, làm việc hoặc đi du lịch có kế hoạch
  • Không có hướng nào "cao hơn" hướng nào. Thị trường lao động Canada thiếu nhiều ngành nghề tay nghề, và nhiều thợ có thu nhập tốt.
  • Đại học và cao đẳng có thể kết hợp: nhiều trường có chương trình chuyển tiếp (pathway) từ cao đẳng lên đại học và ngược lại.
  • Chương trình co-op cho phép sinh viên đi làm có lương xen kẽ với học, giúp có kinh nghiệm.

Nộp đơn như thế nào?

  • Đại học Ontario: nộp qua OUAC (Ontario Universities' Application Centre). Học sinh trung học thường nộp theo hệ thống riêng (OUAC 101), với hạn nộp thường vào giữa tháng 1. Hãy kiểm tra ngày chính xác mỗi năm, vì một số chương trình có hạn sớm hơn.
  • Cao đẳng Ontario: nộp qua OCAS (Ontario Colleges Application Service) hay ontariocolleges.ca.
  • Học nghề: liên hệ Skilled Trades Ontario và nhà tuyển dụng. Học sinh có thể bắt đầu từ trung học qua chương trình học nghề dành cho thanh thiếu niên (OYAP).
  • Đại học ngoài Ontario hoặc ở nước ngoài: có hệ thống nộp đơn riêng và hạn khác.
  • Hãy bắt đầu sớm: tìm hiểu từ lớp 11, chuẩn bị hồ sơ, thư giới thiệu và bài luận (nếu có) từ đầu lớp 12.

Chi phí và hỗ trợ tài chính

  • Học phí và chi phí sinh hoạt là khoản lớn. Học phí khác nhau theo trường và ngành, và Ontario đã bỏ việc đóng băng học phí từ năm 2026 (kiểm tra mức hiện hành tại trường).
  • Vay và học bổng: OSAP và Canada Student Loans, cùng học bổng của trường và tổ chức bên ngoài. Xem bài Vay học (OSAP) và quản lý tiền cho sinh viên.
  • RESP: quỹ tiết kiệm giáo dục của gia đình. Xem bài TFSA, FHSA, RRSP, RESP.
  • Ở nhà hay ở ký túc xá hay thuê nhà: chọn trường gần nhà có thể tiết kiệm nhiều.
  • Học nghề và co-op có lương, giúp giảm bớt nợ.

Cha mẹ có thể giúp gì?

  • Lắng nghe điều con thực sự muốn và giỏi. Đừng ép chọn ngành vì danh tiếng.
  • Cùng tìm hiểu thị trường lao động: ngành nào có việc, mức lương thực tế, và thời gian để có việc làm ổn định.
  • Đi tham quan trường (open house) và nói chuyện với sinh viên hoặc người đang làm nghề.
  • Lên kế hoạch tài chính từ sớm, nói thẳng về khả năng chi trả.
  • Chú ý sức khỏe tinh thần khi áp lực thi cử và chuyển môi trường. Xem bài Sức khỏe tâm thần và nơi tìm giúp đỡ.

Nguồn chính thức

Kết luận

Không có con đường đúng duy nhất sau trung học. Điều quan trọng là chọn có thông tin, lên kế hoạch sớm, hiểu chi phí và nhớ rằng có thể đổi hướng. Hãy nói chuyện với cố vấn học tập từ sớm.

💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bài này là thông tin tham khảo. Hạn nộp, học phí và yêu cầu thay đổi theo năm và theo trường, hãy kiểm tra trang chính thức.